| |
|
|
|
|
Narkotyki i narkomania
kompendium wiedzy o środkach psychoaktywnych
LECZENIE OSÓB UZALEŻNIONYCH
- Uzależnienie jest chorobą zagrażającą zdrowiu i życiu.
- W leczeniu osób uzależnionych stosowane są różne szkoły psychoterapeutyczne oraz postępowania farmakologiczne, ale żaden program leczniczy nie gwarantuje wyleczenia. Brak leczenia powoduje dalsze systematyczne pogarszanie się stanu psychicznego i fizycznego. Natomiast zaleczenie choroby pozwala na powrót do prawidłowego życia.
Pomoc medyczna w nagłych przypadkach
- Osoby przyjmujące substancje psychoaktywne wymagają natychmiastowej interwencji lekarskiej w stanach bezpośredniego zagrożenia życia lub kiedy stwarzają zagrożenie dla innych osób. Stany te najczęściej występują:
- w zatruciach/przedawkowaniach
- przy próbach samobójczych
- w zaburzeniach świadomości
- w znacznym podnieceniu psychoruchowym
- w zachowaniach agresywnych
- Stan zatrucia wymaga właściwej pomocy. Szybkie podjęcie leczenia objawowego lub przyczynowego decyduje o rokowaniu
- Zatrucia przebiegające ze znacznym podnieceniem, w zaburzeniach psychotycznych czy świadomości wymagają zabezpieczenie chorego przed samouszkodzeniem lub uszkodzeniem innych osób.
- Tego typu pomocy udzielają oddziały szpitalne OIOM i ośrodki leczenia ostrych zatruć a w przypadkach podniecenia w stanach psychotycznych czy zaburzeń świadomości oddziały psychiatryczne
Leczenie detoksykacyjne
- Detoksykacją nazywane są różne procedury medyczne i niemedyczne, których celem jest:
- usunięcie substancji toksycznych z organizmu łagodzenie objawów zespołu abstynencyjnego
- leczenie chorób związanych z przewlekłym przyjmowaniem substancji psychoaktywnych
- motywowanie do dalszego leczenia
- edukacja w zakresie problemów zdrowotnych związanych z uzależniniem
- Detoksykacja jest „fazą wstępną” do rozpoczęcia leczenia uzależnienia Przebycie leczenia detoksykacyjnego nie zapobiega występowaniu nawrotów uzależnienia
- Leczenie detoksykacyjne może być prowadzone w warunkach szpitalnych bądź ambulatoryjnych. W Polsce oddziały detoksykacyjne są organizowane zazwyczaj przy oddziałach psychiatrycznych. Leczenie ambulatoryjne odbywa się w poradniach uzależnień lub w domu pacjenta
- Leczenie farmakologiczne odstawiennych zespołów zazwyczaj jest konieczne u uzależnionych od:
- alkoholu
- leków uspokajających i nasennych
- opiatów oraz w przypadku stanów psychotycznych u uzależnionych od:
- amfetaminy i kokainy
- substancji halucynogennych
Programy leczniczo – rehabilitacyjne zakładające utrzymywanie abstynencji od narkotyków, tzw. programy drug free
- Celem tego typu leczenia jest utrzymanie abstynencji i poprawa funkcjonowania psychicznego i społecznego
- Podstawową metodą leczenia jest psychoterapia, społeczność terapeutyczna (bez leczenia farmakologicznego uzależnienia)
- W Polsce zorganizowano (MONAR, Służba Zdrowia, kościół katolicki i inne kościoły, gminy itp.) dużą sieć stacjonarnych ośrodków rehabilitacyjno-leczniczych, gdzie realizowane są programy krótko- i długoterminowe
- Leczenie ambulatoryjne odbywa się w poradniach uzależnień, punktach konsultacyjnych, innych placówkach leczniczych, gdzie formą dominującą leczenia jest psychoterapia grupowa
- Opieka postrehabilitacyjna – jest prowadzona przez różnorodne ośrodki i programy społeczne, nacelowane na przystosowanie się do życia poprzez:
- oddziaływania wychowawcze
- pracę
- zapełnienie wolnego czasu
- kontynuowanie nauki/ nauka zawodu
- i wiele innych
Leczenie substytucyjne
- Leczenie substytucyjne jest formą opieki medycznej wykorzystującej do leczenia zazwyczaj podobną w działaniu lub rzadko tę samą substancję która spowodowała uzależnienie. Taką substancję określa się mianem agonisty
- Leczenie substytucyjne, jak dotychczas, jest stosowane w:
- uzależnieniu od opiatów uzależnieniu od nikotyny
- Leczenie substytucyjne, czyli zastępowanie narkotyku określonym agonistą ma na celu:
- osiągnięcie kontrolowanej formy uzależnienia
- wyrównanie stanu zdrowia
- zapobieganie występowaniu powikłań uzależnienia
- Wraz z farmakoterapią substytucyjną stosowane są oddziaływania psychoterapeutyczne, pomoc prawna, socjalna
Leczenie narwotów w uzależnieniu
- Osoba raz uzależniona, pozostaje uzależniona do końca życia, a więc znajduje się w grupie zwiększonego ryzyka wystąpienia nawrotu choroby
- Neurobiologiczne mechanizmy oraz przyczyny powstawania nawrotów (powrót objawów chorobowych głównie silne pragnienie przyjęcia substancji psychoaktywnej) nie są w pełni wyjaśnine. Niewątpliwie podstawową rolę odgrywają: pamięć, oddziaływania i bodźce środowiskowe oraz wybrane układy funkcjonalne mózgu, w tym układ nagrody
- Wybrane sygnały ostrzegawcze nawrotu:
- powrót do dawnych nawyków i zachowań
- negatywne stany emocjonalne (np. frustracja, złość, depresja, nuda)
- negatywne doznania somatyczne ( potliwość, pojedyncze objawy zespołu odstawiennego, bezsenność)
- gwałtowna potrzeba sprawdzenia „własnej kontroli” (np. „zapalę raz, tylko jeden raz”)
- konflikty interpersonalne (kłótnie, kolizje prawem)
- presja środowiskowa (np. przebywanie z dawnymi znajomymi którzy są nadal związani z „problemem”)
- pozytywne stany emocjonalne
- Zapobieganie występowaniu nawrotów jest poważnym problem leczniczym
- Specjalne programy nastawione na zapobieganie nawrotom uzależnienia bazują na:
- oddziaływaniach psychoterapeutycznych
- farmakoterapii (w tym leczenie substytucyjne oraz leczenie antagonistami receptorów opioidowych – naltrekson)
- oraz pragramach łączących farmakoterapię i psychoterapię.
Teksty pochodzą z internetowego serwisu Krajowego Biura ds. Przeciwdziałania Narkomanii. Kopiowanie i rozpowszechnianie w jakiejkolwiek formie bez odrębnej zgody Krajowego Biura ds. Przeciwdziałania Narkomanii zabronione.
|
|
|
|
|
|
Programy